phone iconHospital Hotline Call : 044-015-999, 044-429-999
ENG | THAI |
FB | Line

ตับ,ตรวจตับ,โรคตับ

    ไฟโบรสแกน (Fibro Scan) ศัพท์ใหม่ทางการแพทย์ที่หลายคนอาจไม่รู้จักและไม่คุ้นเคย ทำให้เกิดความสงสัยว่ามันคืออะไรและมีความสำคัญกับการรักษาทางการแพทย์อย่างไร ดังนั้นเราจะมาทำความรู้จักกับไฟโบรสแกนที่จะเป็นตัวช่วยไขความลับเรื่องตับ ด้วยข้อมูลดังต่อไปนี้

ไฟโบรสแกน (FibroScan) คืออะไร

     เทคโนโลยีในการตรวจหาภาวะพังผืดในเนื้อตับและตรวจวัดปริมาณไขมันสะสมในตับ ซึ่งการตรวจด้วยวิธีนี้จะไม่ทำให้เกิดอาการเจ็บหรือเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนเหมือนกับการตรวจแบบเดิมๆ ที่ต้องใช้วิธีการเจาะตับ (Liver biopsy)

     การทำงานของเครื่องไฟโบรสแกนนั้นจะทำงานโดยการปล่อยคลื่นความถี่ต่ำเข้าไปในเนื้อตับและตรวจวัดความเร็วของคลื่นเสียงที่สะท้อนกลับมาเพื่อประเมินค่าความแข็ง/พังผืดของเนื้อตับ และสามารถวัดปริมาณไขมันสะสมในตับโดยการวัดความต้านทานหลังปล่อยคลื่นเสียงความถี่ต่ำเข้าไปในตับ หากตับมีปริมาณไขมันสะสมมากก็จะมีแรงต้านทานมาก

ไขมันพอกตับ,ตรวจตับภาพแสดงการตรวจ ไฟโบรสแกน (FibroScan)
 
ตรวจไฟโบรสแกน (FibroScan) เพื่ออะไร

     ไฟโบรสแกนใช้ตรวจเพื่อดูสภาพการเกิดพังผืดในเนื้อตับของผู้ป่วยโรคตับเรื้อรังและใช้ประเมินปริมาณไขมันสะสมในตับในผู้ป่วยที่มีโรคไขมันเกาะตับ ผลตรวจไฟโบรสแกนสามารถช่วยในการติดตามการดำเนินโรค ประเมินความรุนแรงของภาวะตับแข็ง เพื่อติดตามผลการรักษา และวางแผนการรักษาต่อไป

ภาพการแปลผลการตรวจ ไฟโบรสแกน (FibroScan)
 
การตรวจไฟโบรสแกน (FIBROSCAN) เหมาะกับใครบ้าง?
  • ผู้ที่ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีและซีเรื้อรัง
  • ผู้ที่ดื่มสุราเรื้อรัง
  • ผู้ที่มีภาวะไขมันเกาะตับ ผู้ป่วยเบาหวาน ผู้ป่วยโรคอ้วนลงพุง
  • ผู้ป่วยโรคตับเรื้อรังจากสาเหตุต่างๆ
     
การตรวจไฟโบรสแกน (FIBROSCAN) ดีอย่างไร เจ็บหรือไม่?

     เนื่องจากการตรวจไฟโบนสแกน (FIBROSCAN) เป็นเทคโนโลยีที่ใหม่ที่หลายคนอาจมีความกังวลว่าการตรวจนั้นจะส่งผลอย่างไรต่อร่างกายบ้าง ใช้เวลาในการตรวจนานหรือไม่ แต่ถ้าได้ทราบข้อมูลแล้วไม่ต้องกังวลอีกต่อไป

  • การตรวจไฟโบรสแกนไม่ทำให้เกิดความเจ็บปวด บาดแผล หรือเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงใดๆกับร่างกาย แต่ขณะตรวจอาจรู้สึกได้ถึงแรงสั่นสะเทือนผิวหนังบ้างเล็กน้อยบริเวณที่สัมผัสกับปลายหัวตรวจ
  • สามารถตรวจได้ง่าย รวดเร็ว ใช้เวลาประมาณ 5-10 นาที และสามารถทราบผลตรวจนั้นได้ทันที
  • ในกรณีที่ต้องติดตามผลอย่างใกล้ชิด สามารถตรวจซ้ำได้หลายครั้งและปลอดภัย
การเตรียมตัวก่อนตรวจไฟโบรสแกน (FIBROSCAN)

     ผู้ที่ต้องการตรวจไฟโบรสแกนควรงดน้ำและอาหารอย่างน้อย 3 ชั่วโมงก่อนการตรวจเนื่องจากอาหารจะทำให้การไหลเวียนของเลือดในตับมากขึ้น ซึ่งอาจทำให้การแปลผลมีความคลาดเคลื่อนได้เช่นกัน

ขั้นตอนการตรวจไฟโบรสแกน (FIBROSCAN)

สำหรับขั้นตอนในการตรวจสุขภาพด้วยเทคโนโลยีไฟโบรสแกนมีขั้นตอนที่เรียบง่าย ไม่ยุ่งยากดังนี้

  1. ผู้เข้ารับการตรวจจะต้องนอนหงายลงบนเตียงที่ทางโรงพยาบาลเตรียมไว้ โดยให้ยกแขนทั้งสองข้างขึ้นไว้เหนือศีรษะของตนเอง
  2. แพทย์จะทาเจลที่หัวตรวจหรือผิวหนังของผู้เข้ารับการตรวจเล็กน้อย ซึ่งเป็นตัวช่วยที่จะทำให้ผลในการตรวจมีประสิทธิภาพมากขึ้น
  3. ใช้เครื่องมือตรวจไฟโบรสแกนตรวจวัดที่บริเวณกลางเนื้อตับ ประมาณ 10 ครั้งในจุดเดียวกัน
  4. รอผลที่ได้ โดยแพทย์จะแปลข้อมูลจากผลให้ผู้รับการตรวจทราบ พร้อมให้คำแนะนำ ซึ่งหากพบว่ามีภาวะพังผืดและไขมันในตับสูง ก็จะส่งตัวเข้าสู่กระบวนการรักษาต่อไป
การตรวจไฟโบรสแกน (FIBROSCAN) มีข้อจำกัดและข้อห้ามอย่างไรบ้าง

     การตรวจไฟโบรสแกน (FIBROSCAN) มีประโยชน์และข้อดีที่หลากหลายดังที่กล่าวข้างต้น แต่การตรวจเองนั้นก็มีข้อจำกัดของการตรวจด้วยเช่นกัน ซึ่งข้อจำกัดเหล่านั้นอาจจะก่อให้เกิดผลเสียหรือได้ผลลัพธ์ที่ไม่แม่นยำ ดังนั้นเราจึงควรรู้ข้อจำกัดของการตรวจดังกล่าวด้วยเช่นกัน

  • ไม่สามารถตรวจหาก้อนเนื้องอกหรือมะเร็งในตับได้
  • ไม่ควรใช้กับหญิงที่ตั้งครรภ์
  • ไม่ควรใช้กับผู้ป่วยที่ติดอุปกรณ์ในร่างกาย เช่น เครื่องกระตุ้นหัวใจ
  • ไม่เหมาะสำหรับผู้มีภาวะท้องมานซึ่งมีน้ำในช่องท้องมาก 
  • ไม่ควรใช้กับผู้ป่วยที่ได้รับการปลูกถ่ายอวัยวะ
  • ไม่ควรใช้กับผู้ป่วยที่เป็นมะเร็งระยะลุกลาม

เพราะว่าตับ... เป็นอวัยวะที่สำคัญและมีหน้าที่หลายอย่าง หากตับเสียหรือทำงานผิดปกติ นั่นย่อมหมายถึงสภาพร่างกายที่เสื่อมถอยลงไปด้วย และโรคตับที่พบบ่อยคงหนีไม่พ้น โรคไขมันพอกตับ(การสะสมของไขมันเข้าไปในเซลล์ตับ)และโรคตับแข็ง(เซลล์ตับถูกทำลายและเนื้อตับถูกแทนที่ด้วยพังผืด) ซึ่งปัจจุบันวิทยาการทางการแพทย์ สามารถใช้เครื่องมือตรวจวินิจฉัยโรคได้อย่างแม่นยำ เพื่อรีบทำการรักษาและชะลอไม่ให้เกิดการอักเสบของเนื้อตับและกลายเป็นตับแข็งระยะสุดท้าย โดยการแพทย์ในปัจจุบันได้มีเครื่องมือตรวจวินิจฉัยพังผืดในตับตั้งแต่ระยะเริ่มต้นร่วมกับไขมันที่สะสมในเนื้อตับ ที่เรียกว่า ไฟโบรสแกน (FIBROSCAN) หากตรวจด้วยเครื่องไฟโบรสแกนและแพทย์พบว่าผู้ป่วยมีไขมันสะสมในเนื้อตับและ/หรือพังผืดในตับสูงมาก แพทย์จะรีบทำการรักษาเพื่อป้องกัน หรือชะลอไม่ให้ผู้ป่วยกลายเป็นตับแข็งระยะสุดท้าย คงจะดีถ้าเราทุกคนให้ความสำคัญกับการตรวจปริมาณไขมันเกาะตับและค่าพังผืดในตับเหมือนที่ใส่ใจตรวจสุขภาพอื่นๆ เพื่อให้ทราบถึงทิศทางของปริมาณไขมันที่ตับและค่าพังผืดในตับ เพื่อการดูแลสุขภาพที่ครอบคลุม และเหมาะสมอย่างแท้จริง

พญ.สุศรีจิตร์ เบ็ญจวิไลกุล
อายุรศาสตร์โรคระบบทางเดินอาหาร
(Gastroenterology)

บทความที่เกี่ยวข้อง
ข้อมูลติดต่อ

โทร. 044-015-999 หรือ โทร. 1719

วันและเวลาทำการ วันจันทร์วันอาทิตย์ เวลา 08.00-20.00 .
สถานที่ตั้ง ศูนย์ระบบทางเดินอาหารและตับ ชั้น โรงพยาบาลกรุงเทพราชสีมา
Share this...
Share on Facebook
สอบถามเพิ่มเติมโทร.
สวัสดีค่ะ โรงพยาบาลกรุงเทพราชสีมา ยินดีให้บริการค่ะ